Di cum muri Cota alu Caratanascu

“Eara tu anlu 1918, tu misu di noapti tu hoara Pravi, tu Gârţie, unâ ceatâ di cumitargeaḑ vulgari intrarâ tu uborlu alu Cota alu Caratanascu, cari eara paplu a meu, afendi alu tati şi câftarâ malamâ, câ paplu Cota avḑârâ el’i câ avea oi şi căpri multi, ńil’ di oi şi sâ ştea câ easti nai ma avutu di-tu hoarâ. Cumitargeaḑl’i frâmsirâ uşa şi intrarâ tu casâ şi ḑâsirâ: “Cota al Caratanascu, vremu malamâ, câ ştimu câ u ai multâ”. Avea malamâ, pinduliri multi. Prota oarâ, paplu s-acâţâ s-ḑâcâ câ nu ari, câ u avea datâ la ficiori, cându si-avea însuratâ, ama averlu easti câ u avea ascumtâ tu gardulu di cheatrâ şi maşi elu ştea iu eara ascumtâ, elu şi maea mai ştea. Ama maea nu eara noaptea aţea acasâ, era la vârâ soe, ca’şti. Paplu nu ḑâsi iu eara malama, ma di-tu ceata aţea di cumitrageaḑ, tuţ cu bărghi mari ca prefţâl’i, papu duchii un armânu, cari si-avea adratâ furu, cu cumitargeaḑl’i. Numa lui eara Kalispera. Şi atumţea, ma-lu duchi câ easti armânu şi ḑâsi “Ah Kalispera, tini hii armânu”, aţelu învirinatu, dimândă pi vârgâreaşti: “Bâgaţ-lu tu bârgace”, tu apâ hiartâ. Şi s-bâgarâ s-gioacâ, si-adarâ coru şi si-azghileascâ. Elu, mâratlu, ansarea tu bargaci şi aţel’i giuca di-anvârliga. Di-tu hoarâ pânâ tu câsâbălu mari, Dhrama, iu erau jândaril’i, era vara patruḑăţ di kilometri. Ma cari si s-ducâ ?! Pânâ s-dusirâ, paplu muri hiertu tu bargacea cu apâ caldâ. Pânâ tu sone, nu ḑâsi. Ma s-ḑâţea nu vâ si-armânea cu ţiva fumeal’ea a lui. Cându viḑu aşi, ficiorlu a lui, tati a meu, cari avea ţinţi ani, ahurhi s-plangâ şi si-azghileascâ şi cara fuḑi, lu aflarâ dupâ doauâ ḑâli tu unâ casâ tu marḑina di hoarâ, împlinu di sânḑi, câ aspâreatu cum era, avea işitâ pri-tu geami. Aşi s-feaţi cu paplu Cota.”

Inf.  Tecu Vlahbei

Georgiana Caratanascu Vlahbei

Advertisements

8 responses to “Di cum muri Cota alu Caratanascu

  1. Ti miraki easti aestu blog. S-banats shi lucurlu ambar s-va hiba!

  2. Pingback: Dhyeata deschide “Lada cu amintiri” a aromanilor « MaghiaRomania

  3. Christian Bandu

    Dzáua buná,
    Ná antribari:Tecu Vlahbei easti atselu cari tru anlu 1979 eara la Ansamblu armánescu Casa di culturá Sector 1 Bucureshti, atumtsea un gioni pirifan cari trádzea ahát di mushat corlu armánescu?
    Macá násu easti atselu, va-s mi harisescu multu s-amu hábari di la násul.
    Evharisto tr-a voastrá apandasi
    Christian Bandu, Freiburg-Ghirmanii

  4. Multu mushatu! Tora avemu dealithea unu blogu armanescu! S-bânats ficiori! Lailuyioryi amână!

    Georgiana,
    minduescu că parapaplu a tău eara Caratanașcu nu Caratanascu!
    Nașcu iasti dealithea numâ armâneascâ! forma Caratanascu sh-u adutsi ca numâ româneascâ ma nu easti ni româneascâ ni armâneascâ.
    Pi Google mashi tini eshtsâ Caratanascu.

    oani

    • Durutu oaspi, lali Oani!
      Prota, hâriosu di zboarâli muşati, nâ hârsescu!

      Alantâ, aşi cum tora bagu di oarâ, nu ţ-aveamu datâ apandisea cându îńi adusişi prota oarâ zborlu di numa a mea la suţatâ, aşi-cara: numa di Caratanascu easti aţea buna, ti ciudii! Stistripaplu a meu, cu numa di ATANASI/ TANASCU ti soe- cari era Armânu şi bână pânâ tu 1875-1880li tu hoara Pravi/Elefteroupolis di azâ, di sumulaiu ţi şi-eara, avea aprucheatâ tu hoarâ şi iuţido pârnoańea di “Lailu Atanasi” (laiu di cheali), aşi-cara turţâl’i lu-adrarâ “cara” (laiu) + “atanasi”/”tanascu” cum îl’i ḑâţea soea în casâ = “caratanascu”. Canâoarâ nu avu numa di Tanaşcu, Naşcu etc., pute nu îl’i si ari ḑâsâ aşi ni di hil’i-su, ni di nipoţ. Aestâ u ştiu câ easti aşi:
      1. di-tu memoria alu paplu a meu şi di la unu veru di-alu paplui a meu, cari azâ bâneaḑâ ninga Rudulivi, veru cari azâ u ari tricutâ tu carti numa CARATHANASIS, ţi prota eara Caratanascu.
      2. di-tu cânticlu-document ţi avumu tihea s-nu s-chearâ- unâ mari yişteari ti mini şi fumeal’ea a mea, cânticu “La stana a Tanascańiloru” ascosu pri-tu hoarâ di vârâ sutâ şi cama di ańi ti aestu Atanasi şi soea a lui, cânticu iu si-azburaşti maşi di Tanascu şi Tanascańi. Şi aestu cânticu va lu bagu pi-aradhâ aoa, tutu tu aestâ “mini-saga” a fumeal’ei a mea.
      3. di-tu documentili di-tu Gârţie di la arhivi iu easti anyrâpsitu “Caratanascu” tu actulu vecl’iu.
      Câ la alţâ Armâńi numa Athanasie, Atanasie, Atanasi si-adrâ icâ fu di daima Tănase, Tânaşcu, Naşcu nu va s-ḑâcâ câ iuţido fu aşi. Nu poţ daima s-baḑ sinuri anamisa di ţi easti armânescu “safi” şi ţi nu easti. Niscântiori putemu s-alâthusimu cu aestâ mari mirachi a noastrâ.
      Numa nu “suferi” ni “românizari” dupâ cum poati sunâ ti ureacl’i “-scu” cari nu easti sufixu ama zboru împlinu “tanascu” , ni “grecizari “di itia câ Greţli nu puteau s-dzâcâ yrama “ş” şi u adrarâ “s”- aşi fu daima numa a loru, ḑâsâ di el’i işişi!
      Şi tora, ma s-antreghi vârâ auşu di 90 di ańi di-tu Gârţie, tu hoarâli Rudulivi-Pravi di numa a Tanascańiloru , va ţâ ḑâcâ cu tińie di el’i, câ tu tutu aestu locu nu era canu s-aibâ ahâti oi, s-ḑâţi, ca stristripaplu aestu Atanasi şi hil’i-su , Cota.

      Tini achicâsescu câ vrei s-ḑâţ câ numa nu easti cum-lipseaşti, ama nu ḑâţ câ ţe. Nu exiyiseşţâ câ ţe numa Caratanascu nu easti ni armâneascâ, ni româneascâ. Ţi etimonu ari ca thimeal’e, maca? Di iu yini? Câ nu şi-u aduţi a armâneascâ nu va s-ḑâcâ câ nu easti armâneascâ. Io amu câftatâ şi aşi easti, altâ turlie nu va bâgamu ţiva alâthusitu, icâ fârâ câftari 🙂 Şi amu nica unâ minduiari: câ si-aflâ icâ nu si-aflâ numa di “Caratanascu” pi Google nu easti argumentu/ itii câ numa aesti alâthusitâ! Caftâ şi “caratanaş/shcu” şi va si-afli idyea: ici ţiva. Cara s-caftu şi-io vârâ altâ numâ pi Google şi nu si-aflâ, nu va s-ḑâcâ câ nu easti/ nu easti bunâ. Nu vedu câ ţe lipseaşti s-hibâ pi Google, ta s-hibâ de-alihtea! Va câftari tu izvuri buni, di etimoloyie icâ tu documenti di arhivâ, şi nu pi Google lucri di aesti, minduiescu io.
      S-ţâ ḑâcu şi câ ţe nu afli numa aestâ pi Google ;i ni altuiuva- câ nu u mata ari canu! Arâdâţina alu Caratanascu s-dânâsi pri-tu bârnuri la paplu a meu, aţelu ńiclu di-tu isturia aestâ, cari-şi viḑu fen-su murinda- câ mă-sa, strimaia a mea, dupâ ţi muri aşi nicuchirlu a l’ei- aestu Cota, s-mârtă pali şi numa a loru s-feaţi Vlahbei, numa a noului fendi a paplui a meu. Maşi paplu a meu, lu avea Cota ficioru s-ducâ numa ma alargu- aşi câ numa aestâ chiru deadunu cu Cota, tu bârgaci! Ti-aţea nu si-aflâ, dimec ti aţea u afli maşi la mini şi la vârâ 2 alţâ cusurińi cu cari caftu si-aducu heamâ luńinâ tu aestâ isturie di fumeal’e 🙂

      P.S. Cu tutâ haraua şi dişcl’idearea, aştiptămu isturii şi pârâmithuseri di aestâ turlie şi di la tini/alţâ, ma s-vreţ s-nâ agiutaţ tu aestu proiectu di câftari a origińiloru şi ti unâ cama bunâ şteari a isturiei di fumeal’e. Suntu de-alihtea yişteri!

      Hârioşi s-nâ videmu!

  5. Multu muşat! Tora avem dauâ bloguri armâneşţâ! S-bânaţ fciori!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s